Toxicologisch onderzoek

Toxicologie onderzoekt het effect van lichaamsvreemde stoffen op de gezondheidstoestand en het menselijk gedrag. De chemische analyses die belangrijk zijn voor forensisch toxicologisch onderzoek zijn vooral gericht op het aantonen van zeer lage concentraties verdovende middelen, geneesmiddelen, toxische stoffen en de eventuele metabolieten in humaan materiaal zoals bloed en urine. Dit kan afkomstig zijn van zowel levende als overleden personen. Er zijn drie hoofdgebieden te onderscheiden:

post mortem
Humaan materiaal (vooral bloed en urine) van een overledene wordt onderzocht op de aanwezigheid van verdovende middelen, geneesmiddelen of toxische stoffen. De analyseresultaten worden door een toxicoloog geïnterpreteerd.

gedrag
Het tweede hoofdgebied heeft betrekking op de invloed van de aangetroffen middelen op het gedrag van de desbetreffende persoon. Ook hier zijn de chemische analyses gericht op het aantonen van zeer lage concentraties verdovende middelen, geneesmiddelen, toxische stoffen en de eventuele metabolieten in humaan materiaal (vooral bloed is hierbij belangrijk). Om een uitspraak te kunnen doen over de beïnvloeding van het aangetoonde middel op het gedrag van de desbetreffende persoon worden de resultaten geïnterpreteerd door een toxicoloog.

drugtesten
Dit betreft een bepaling van verdovende middelen of geneesmiddelen in (vooral) urine. De belangrijkste vraag bij “drugtesten” is of de persoon bepaalde stoffen heeft gebruikt; ja of nee. Interpretatie is hierbij niet altijd nodig.

De analyses kunnen grofweg worden onderverdeeld in uitgebreide “toxicologische (tox) screeningen” en zogenaamde “targetanalyses”. Bij toxscreeningen is het doel om humaan materiaal te screenen op de aanwezigheid van verdovende middelen, geneesmiddelen, toxische stoffen en eventuelemetabolieten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van grote databases. Het doel van targetanalyses is het aantonen van specifieke targetcomponenten (middelen). Denk bijvoorbeeld aan een lijst van targetcomponenten die een versuffende werking hebben of een lijst van middelen die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden.

Voor toxicologisch onderzoek wordt gebruik gemaakt van een breed scala aan analysetechnieken waaronder immunoassays (ELISA), chromatografie (LC en GC), massaspectrometrie en ICP-MS (metalen in bloed).

indicatieve analyse (‘platte uitslagen’)

mogelijke vraagstellingen 
Bevat het aangeboden urinemonster amfetamines, barbituraten,
benzodiazepines, cannabinoïden, cocaïne, methadon of opiaten?
Bevat het aangeboden bloedmonster barbituraten of benzodiazepines?

targetcomponenten

mogelijke vraagstellingen 
Bevat het aangeboden monster (bloed en/of urine) component X?

targetlijsten

mogelijke vraagstellingen
Bevat het aangeboden bloedmonster middelen die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden?
Bevat het aangeboden bloedmonster middelen die een versuffende werking kunnen hebben?
(Kwantificatie is mogelijk indien gewenst).

brede screening

mogelijke vraagstellingen 
Brede screening op de aanwezigheid van verdovende middelen, geneesmiddelen, toxische stoffen en de eventuele metabolieten in humaan materiaal.

bepaling alcohol in bloed of urine

mogelijke vraagstellingen 
Wat is het gehalte alcohol (ethanol) in bloed of urine?

toxicologische interpretatie

mogelijke vraagstellingen 
Is er een toxicologische verklaring voor overlijden?
Heeft het aangetroffen middel invloed op het gedrag van de desbetreffende persoon?
Heeft het aangetroffen middel invloed op de rijvaardigheid van de desbetreffende persoon?
resultaat Het resultaat is een rapportage van bevindingen met een toxicologische interpretatie.