Natuurlijke doodsoorzaak. Of toch niet?

TMFI kan binnen 48 uur een bloed-, urine- of oogvochtmonster testen op de aanwezigheid van ruim 200 toxische stoffen, drugs of zware metalen. De bevindingen kunnen vooral nuttig zijn om vast te stellen of iemand een natuurlijke dood is gestorven.

Iemand overlijdt aan een beroerte of hartstilstand. Maakt een fatale val van de trap. Of blaast ‘gewoon’ na een lange ziekte de laatste adem uit. Geen sprake van geweld of verdachte omstandigheden. Het is de praktijk van alledag. Geen reden voor de gealarmeerde arts ook om te twijfelen aan de natuurlijke doodsoorzaak. Of toch?

Misdrijf
Maar uit internationaal onderzoek is gebleken dat er in één à twee procent van de gevallen wel degelijk ‘iets’ aan de hand. “In verschillende landen waaronder Duitsland en Engeland is nader onderzoek verricht op honderden lichamen van mensen die onverwacht waren overleden,” legt directeur Sebastiaan Huntjens van TMFI uit. “Uit de secties kwam naar voren dat er in een aantal gevallen toch een misdrijf in het spel was. Zo bleek de natuurlijke dood van een hoogbejaarde dame versneld door de zoon die haar epo had toegediend. Kennelijk om de erfenis wat te versnellen. In andere cases werd drugsgebruik vastgesteld bij mensen die nooit verdovende middelen gebruikten. En ook de onverklaarbare aanwezigheid van dodelijke zware metalen en gif was niet zeldzaam.”

Financiering
De resultaten in het buitenland waren voor de GGD’s en de Openbare Ministeries van Amsterdam en Maastricht reden om in eigen land een onderzoek op te starten. “Probleem,” vervolgt Huntjens, “was en is de financiering. Een sectie op een lichaam kost al gauw 10.000 euro. Om een gedegen onderzoek neer te zetten, heb je minstens 500 lichamen nodig. GGD en OM hebben geen budget en verder is dit ook geen project dat zich leent voor wetenschappelijke subsidies of andere geldstromen.”

Impasse dus, die TMFI wil doorbreken. “We kunnen onze laboratoria bij DSM Resolve zo inrichten dat we binnen 48 uur een compleet toxicologisch rapport overleggen. Dus ruim binnen de 72 uur die wettelijk staan voordat een lichaam begraven of gecremeerd mag worden. Er wordt op meer dan 200 stoffen getest, dus als er iets verdachts is dan komt dan bovendrijven.”

Belang
TMFI rekent voor de rapportage tussen de € 600 en € 700. “Een acceptabel bedrag zou ik zeggen. We weten dat we hiermee een aantal niet-natuurlijke overlijdens ontdekken. Dat kunnen zelfdodingen zijn, moorden of verklaringen voor andere onregelmatigheden. Van belang voor justitie maar ook voor nabestaanden of verzekeraars. Als TMFI investeren we € 160.000 euro in labs en mensen om de analyses snel en goed uit te voeren. Dat geld willen we natuurlijk wel een keer terugverdienen. De discussie over wie de analyses moet betalen is echter nog steeds niet uitgewoed. Ik hoop dat we in september duidelijkheid hebben. En tja, als we dit als maatschappij niet belangrijk vinden, dan houdt het op.”